Afscheid van Hanna

Augustus 2017 - Hanna werkt  bijna 40 jaar in de kraamzorg.Toen de kinderen kleiner waren is ze even gestopt maar zodra de jongste naar school ging, is ze weer begonnen. Met hulp van haar moeder die hielp bij de opvang. Inmiddels is er kinderopvang en hebben papa's papadagen. Hanna ziet dat de moeders van nu het soms te druk hebben en dat de kinderen anders opgroeien dan 30 jaar geleden; voor het beeldscherm in plaats van in de speeltuin in de buurt. Maar ach, de liefde die ze ziet tussen de ouders en de kinderen, die is niet anders. Die is van alle tijden en blijft de basis van het bestaan van al haar gezinnen, die ze inmiddels cliënten moet noemen.

Het contact met de organisatie is  veranderd.  Ze kent de mensen van de planning niet meer en de afgelopen 5 jaar heeft ze 6 verschillende leidinggevende gehad. Haar collega's ziet ze steeds minder. Enkel nog op werkoverleggen en soms bij een training. Er werken inmiddels honderden kraamverzorgenden bij het kraamcentrum dat tegenwoordig kraamzorgorganisatie heet.  De organisatie biedt kraamgezinnen sinds kort een prachtig welkompakket aan wanneer ze kiezen voor kraamzorg bij deze organisatie. Lang hadden gezinnen niets te kiezen, je ging naar het kraamcentrum in je woonplaats of je nam een "particuliere zuster" zoals zzp-ers toen heette. Inmiddels hebben de gezinnen keuze uit meer dan 30 organisaties en een stuk of 40 zzp-ers.

Hanna weet wat ouders nodig hebben..

Op de website belooft de organisatie de gezinnen zorg op maat, een schoon huis en veel aandacht voor iedereen in het gezin. Een blij jong model verkleed als kraamverzorgende lacht de gezinnen vrolijk tegemoet in roze uniform met in lichtblauw de naam van de organisatie geborduurd. Ze heeft een baby in haar armen en naast haar staat een emmer met bezem en het babybadje dat mensen cadeau krijgen bij inschrijving. Achter haar liggen papa en mama in bed terwijl ze uit een halve ananas versierd met vlaggetjes een halve kilo vers fruit nuttigen. Naast kraamzorg kunnen ouders ook lactatiekundige zorg inkopen, worden er massages, accupunctuur en Natuurlijke Kraamzorg aangeboden en kan er gebruik  gemaakt worden van een maaltijdvoorziening in de kraamperiode. Indien gewenst regelt de organisatie eventueel ook nog kinderopvang aan huis. De nieuwe directrice, die zichzelf geen directeur noemt maar zorgondernemer,  blogt  zwierig over haar belangrijke bijdrage aan de geboortezorg en staat vol trots met de minister op de foto.  Dat had je vroeger allemaal niet.  Hanna moet meestal glimlachen over de in haar ogen toch wat gebakken lucht. Hanna weet wat ouders echt nodig hebben en in ieder gezin biedt ze dat weer: persoonlijke aandacht en advies en hulp bij het aanbrengen van rust en structuur. Dat is overal weer anders. En iedere keer weer uniek.  

Vroeger was niet alles beter maar hoe goed is de kraamzorg nu? 

Tijdens het werkoverleg had Hanna toch wat vragen gesteld want ze vindt echt niet dat vroeger alles beter was en ze gunt haar directeur echt een zinvolle dagbesteding maar ze vraagt zich wel een aantal dingen af. Waarom is er wel geld voor dure babybadjes gevuld met allerlei producten en geen geld voor de bijscholingen, reiskosten en de registratie bij het kenniscentrum? Waarom moeten we ineens zelf de uniformen betalen? En waarom beloven we zoveel extra in de kraamtijd terwijl we vaak de mensen niet hebben om het waar te maken? Haar nieuwe leidinggevende, had haar de mond gesnoerd met de woorden dat "ze hélémáál klaar was met al het zuur geklaag dat ze ervaart in het team en dat dit nu eenmaal de nieuwe tijd was. En als je daar niet in mee kan gaan, moet je misschien gaan nadenken over of je nog wel geschikt bent voor dit werk." Het werkoverleg was vervolgens snel en rustig verlopen. De dag erna werd Hanna gebeld. Ze moest op gesprek komen. Een gezin had haar een aantal maanden geleden een zes gegeven. "En we hebben hier geen zesjes cultuur, Hanna", had de leidinggevende gezegd. Daarbij moeten we het hebben over jouw rooster. We gaan over op 24 uurs roosters dus dat heeft ook voor jou gevolgen. Na het gesprek gaat Hanna huilend naar huis. Ze moet weer in de nacht werken, ook al  is ze ruim 55+ en heeft ze een aantal jaren geleden een zware behandeling tegen kanker ondergaan. Het zesje was van een gezin dat vond dat  ze te weinig in de huishouding had gedaan. Ze had daarbij ook het eten niet gezellig gepresenteerd. Het was een 3- uurs zorg geweest en Hanna had in die tijd moeten dubbelen en in de avond partuswacht gedraaid. Toch vond de leidinggevende dat geen goede verklaring. Ze had als professional de zorgvraag moeten opsporen en zorg op maat moeten geven. "Maar ik kreeg geen tijd genoeg en in de intake moet beter verteld worden wat we wel en niet kunnen doen als het zo druk is", bracht ze nog in, maar  de leidinggevende leek haar niet te horen.

Hanna is geen zesje, Hanna is een vakvrouw

Thuis neemt ze een glas wijn en praat met haar man. Haar man is sinds een aantal maanden met  pré-pensioen en heeft veel vrije tijd. Haar dochters hebben haar al 3 kleinkinderen geschonken en over aantal maanden krijgt ook haar zoon zijn eerste kind. Haar oude moeder woont nog thuis maar heeft veel hulp nodig. Hanna kookt, doet boodschappen, maakt regelmatig schoon, en regelt alles. Tussendoor springen zij en haar man vaak bij in de zorg voor de kleinkinderen. Regelmatig ligt er een koortsig kleinkind op de bank TV te kijken omdat ze niet naar de crèche kan maar papa en mama geen vrij kunnen nemen van hun werk.  Ze is blij dat haar echtgenoot zoveel vrije tijd heeft en thuis de zaken waarneemt. Iedere avond kookt hij voor haar. Zij is blij met haar familie, ze hebben haar nodig en zijn blij met haar. Het is heerlijk om zo oud(er) te worden. Oké, het is druk maar ook zinvol en gezellig.  "We hebben het goed en waarom zou je ergens blijven werken waar ze je niet nodig hebben en niet blij met je zijn?, vraagt haar man.Omdat ik het werk zo leuk vindt, die jonge mensen aan het begin van hun leven, zelfs de "oude" moeders en de 2e/3e kans vaders. Het is zo fijn om te mogen werken in de kraamzorg. Zij hebben me nodig en zijn blij met me. Ik heb kennis, ervaring en kan echt iets betekenen voor mensen. Het is nuttig en zinvol werk, ik ben niet alleen moeder, dochter en echtgenoot. Ik ben ook een vakvrouw. Maar zegt ze, dan moet ik het wel goed kunnen doen. Heb ik tijd nodig in de gezinnen en support en steun vanuit een organisatie. Ik ben geen zesje namelijk. Ik ben een tien. Maar ik word gedwongen een zesje te worden.

De Kraamzorg heeft Hanna hard nodig maar Hanna de kraamzorg niet meer

Na een week weet ze het zeker. Ze stopt. Ze wacht tot het volgend werkoverleg en vertelt rustig en beheerst waarom ze stopt en overhandigt de leidinggevende haar ontslagbrief.  Haar collega's reageren geschokt, de werkdruk is nu al zo hoog en nu stopt Hanna, die bijna full time werkte en waar iedereen altijd terecht kon voor advies en een gezellig gesprek. Die altijd een dagje over wilde nemen als iemands kind ziek was of naar een begrafenis moest. De kraamzorg heeft haar hard nodig maar Hanna heeft de kraamzorg niet meer nodig. Ze heeft het geluk dat ze een echtgenoot thuis heeft met een goed inkomen. En dat ze ooit op een zwaar moment in haar leven leerde, hoe fragiel haar leven kan zijn en hoe belangrijk het is om gezien en gesteund te worden. En dat ze daar net zoveel recht op heeft als iedere kraamvrouw, iedere leidinggevende en iedere organisatie.

 

Siska de Rijke  

Werkzaam in de wereld van (kraam)zorg, advies en training