De opleiding Kraamverzorgende: algemene Informatie

Om te mogen werken in de kraamzorg als kraamverzorgende heb je verschillende mogelijkheden. In het onderstaande artikel lees je meer over de opleidingen die er nu zijn, wat de voor en nadelen zijn en waar je ze kan vinden. Ook hebben we in cursief een aantal meningen en ervaringen van jouw toekomstige collega's erbij gezet. Wij raden je aan goed na te denken over wat je gaat doen en wat je kiest. Vanuit de beroepsorganisatie maken wij ons hard om samen met het Kenniscentrum Kraamzorg de komende jaren te komen tot een wettelijk erkend diploma Kraamverzorgende dat onderdeel uitmaakt van een nieuw te ontwikkelen kwalificatiedossier Geboortezorg.

Helaas is dat er nu nog niet maar we gaan er vanuit dat dit in de toekomst mogelijk zal worden. Je zult dan een drie jarige opleiding verzorgendeIGKraamzorg kunnen volgen, hopelijk, met hulp van de werkgevers in de kraamzorg, in een BBL variant waarbij je dus drie jaar lang de tijd krijgt om het vak zowel in theorie als praktijk goed onder de knie te krijgen en vanaf het begin ook gewoon een salaris krijgt. Zo kunnen we ook goed inspelen op de vraag van de toekomstige kraamverzorgenden. Dit zijn vaak vrouwen en meisjes die staan te popelen in de praktijk het vak te leren en niet graag 3 jaar in de schoolbanken zitten. In praktijk ben je daar met de huidige mogelijkheden en eisen van het KCKZ nu ook al snel 3 jaar kwijt om een diploma te halen en alle verplichte bijscholingen te volgen. Wij willen dus  daarom graag deze periode in 1  wettelijk erkende beroepsopleiding samen gevoegd zien. Zodat je, naast een degelijke opleiding, ook, mocht je dat later willen, meer mogelijkheden krijgt om doortestromen naar verpleegkundige niveau 4 of 5 en je bijvoorbeeld in een ziekenhuis kan werken op de kraam- en verlosafdeling als verpleegkundige. Het is dan zelfs mogelijk om door te stromen naar verloskundige of naar maatschappelijk werk of jeugdzorg. Kortom, het diploma kraamzorg gaat dan echt mogelijkheden bieden tot verder inhoudelijke ontwikkeling van het werken rondom geboorte en kraamtijd en het werken met/voor gezinnen.  

Wij denken dat met name jongeren hier veel aan zullen hebben. Voor de  grote groep zij- instromers tussen de 35-45 die al jarenlang kiest voor een baan in de kraamzorg en nu vaak een verkorte opleiding volgt, zal de basisvariant vaak genoeg zijn. Maar aangezien we steeds langer moeten werken willen we graag een leven lang kunnen doorleren ook in de kraamzorg als onderdeel van geboortezorg mogelijk gemaakt zien.

Maar helaas is dat allemaal nog toekomstmuziek en zul je het nu met de mogelijkheden moeten doen die er nu zijn. Gelukkig zijn dat er best veel en hopelijk vind jij een variant die bij jou past. 

1. Je hebt een wettelijk erkend diploma op niveau 3: verzorgendeIG. Een wettelijk erkend diploma heeft een  credo nummer en is gegeven door een erkend opleidingsinstituut dat valt onder het ministerie van Onderwijs en de Onderwijsinspectie. Deze opleidingen worden gegeven door de Regionale Opleidingscentra voor beroepsonderwijs (ROC). De zorgorganisaties werken met deze organisaties samen. Zij bieden stage plekken in het geval van de BOL- variant. Of zij nemen leerlingen in dienst en bieden een werken -leren contract aan, je werkt dan bij een zorginstelling en volgt de opleiding bij het ROC.

Indien je stage kan lopen in de kraamzorg tijdens de opleiding tot verzorgendeIG dan kun je als verzorgendeIG uitstromen als kraamverzorgende. Je bent dan bevoegd en bekwaam om in de kraamzorg te kunnen werken en je kunt je inschrijven in het kwaliteitsregister van het KennisCentrum kraamzorg (zie punt 3) 

In de praktijk blijkt dat er in de kraamzorg maar weinig organisatie stageplaatsen bieden aan BOL-leerlingen en dat de BBL- variant in de kraamzorg bijna niet voorkomt. Dat betekent dat wanneer je onder de 21 jaar bent, je de verzorgendeIG opleiding zal moeten volgen zonder de mogelijkheid te hebben tot een lange kraamstage of voldoende theorie over de kraamzorg om behalve bevoegd ook bekwaam te zijn om in de kraamzorg te werken. Je zult dan na je diplomering nog een aparte aanvullende bijscholing moeten volgen. Deze scholingen bieden kraamzorgorganisaties gelukkig wel vaak. Je kunt dan soliciteren bij een kraamzorgorganisatie die deze bijscholing biedt. Let wel goed op dat de interne opleiding van de organisatie om jou bekwaam maakt, voldoet aan alle registratie eisen van het Kenniscentrum kraamzorg en jou voldoende tijd en ruimte biedt om je daadwerkelijk bekwaam te voelen. 

"Voor de praktijk hangt er nu heel veel af van het bureau waar je werkzaam bent. Veel willen dat je binnen drie maanden zelfstandig je gezinnetjes gaat draaien, want dan zijn zij 'uit de kosten'. Of je wordt ingezet als huishoudelijke hulp bij de gezinnen waarvan de kraamverzorgende eigenlijk in de ziektewet thuishoort vanwege rugklachten. Voor mij heeft de overstap naar een kleine organisatie een enorm verschil gemaakt. Eén stagebegeleider, die weet wat ik kan en wat ik nog moet leren, meteen aanschuiven bij alle bijscholingen, mee op intake, geen honderd maar vijf verloskundigen waarmee je samenwerkt, collega's die elkaar kennen en op elkaar kunnen bouwen... Na een opleiding van een jaar heb ik straks mijn papiertje, maar dat betekent nog niet dat ik dan volleerd kraamverzorgende ben helaas. Je blijft altijd leren natuurlijk maar wat wij meekrijgen is wel heel summier"     

"Mijn vriendin heeft de verkorte opleiding gedaan van 6 mnd via een grote organisatie dit was mogelijk omdat ze verzorgende ig was. Na 6 mnd opleiding vond ze zichzelf niet bekwaam genoeg. Deze dame heeft jaren in de zorg gewerkt."

 

2. Een branche erkende opleiding: Kraamhulp ipv kraamverzorgende

Vanaf 2008 bestaat er een brancheerkende opleiding. Hier kun je terecht als je 21 jaar of ouder bent.  Deze opleiding leidt niet op tot een wettelijk erkende zorgdiploma en je mag dus eigenlijk de titel kraamverzorgende niet voeren in feite ben je een kraamhulp en geen verzorgende. In de praktijk wordt er echter geen verschil gemaakt. Na een moeizame start met de brancheerkende opleidingen die al snel heel erg in kwaliteit bleken te schelen kunnen we nu gelukkig via het kwaliteitsregister bij het Kenniscentrum kraamzorg zorgen enigszins eisen stellen aan de opleiders. Dit voorkomt dat je per ongeluk bij een opleidingsinstituut terecht komt dat je niet goed en volledig opleidt. Bij de ROC's zijn op veel plaatsen inmiddels prima opleidingen ontwikkeld die je in 1 tot 1,5 jaar opleiden tot een brancheerkende kraamverzorgende. Inmiddels zijn ze daar op veel ROC's bezig om het nieuwe beroepsprofiel in de het onderwijsprogramma op te nemen en wordt er gewerkt aan een mogelijkheid om je met deze opleiding toch te voorzien van alvast de kennis en eisen van verzorgendeIG. Ook zijn er diverse commerciele particuliere opleidingsinstituten die deze opleiding aanbieden. De ervaringen daar mee zijn zeer wisselend. En hebben een aantal werkgevers in de kraamzorg het idee opgevat om met de branchevereniging BO-geboortezorg een eigen brancheopleiding te gaan bieden in een eigen opleidingscentrum. Wij zijn daar zeer kritisch op. En de vraag gaat worden of deze opleidingen in de toekomst kunnen blijven voldoen aan de registratieeisen van het Kenniscentrum Kraamzorg en de inhoud van het beroepsprofiel. Deze eisen beide dat kraamverzorgenden opgeleid worden tot verzorgendeIG. Ook hopen wij dat de werkgevers snel het idee van een opleiding die slechts tot kraamhulp opleidt via een brancheerkenning loslaten en samen met ons en het Kenniscentrum gaan werken aan een wettelijk erkende opleiding tot Kraamverzorgende met een duurzaam toekomstperspectief. 

Zie ook: Topvrouwen in de kraamzorg

 "Goede gediplomeerde kraamverzorgende krijg je alleen als die een goede gedegen opleiding volgen intern via het kraamcentrum of via school de lange opleiding. Je krijgt langdurige stages met een gediplomeerde naast je die je alles kan leren en zeker in complexe situaties, en wat te doen om dit te voorkomen"

"Ik volg een opleiding via een afstandsopleider (met soms lessen op locatie) en vind dat al een schoffering voor het beroep af en toe"    

"En als er wat gebeurd in het gezin met de baby /kraamvrouw met een  niet erkend diploma , zullen de verloskundige ook niet blij van worden. Die hebben dan ook meer werk om alles goed in de gaten te houden toch .???? Ben zo blij met mijn oude opleiding internaat tijd was fantastisch . Zit er nu 37 jaartjes in dit mooie vak, het mooiste beroep wat er is en er zullen nog wat jaartjes bij komen"

3. Je staat geregistreerd in het Kwaliteitsregister Kenniscentrum Kraamzorg 

Na je diplomering ga je op zoek naar een baan in de kraamzorg. Jouw werkgever zal willen dat jij je registreert in het register van het KennisCentrum Kraamzorg. Zie hier aan welke eisen je moet voldoen Inschrijven KCKZ

Dit register helpt  jou de rest van je professionele bestaan om aan te tonen dat je behalve bevoegd ook bewaam bent om te (blijven) werken in de kraamzorg.

Het voorkomt dat mensen die onvoldoende opleiding hebben genoten toch werkzaam kunnen zijn als kraamverzorgenden. Helaas is dat in het verleden, onder druk van grote tekorten wel vaak gebeurd. Met als resultaat dat we de kwaliteit van zorg in de kraamzorg naar beneden zagen gaan. Ook zagen we dat werkgevers erg weinig aan bij- en nascholingen organiseerden terwijl zij daar wel voor betaald kregen en het echt nodig is in de kraamzorg om bij te blijven leren om op de hoogte te blijven van alle nieuwe ontwikkelingen.

Om te zorgen dat het geld in de kraamzorg ook besteed gaat worden aan goede bij- en nascholingen maar ook om te zorgen dat de opleiding van kraamverzorgende niet devalueert naar een kraamhulp variant, hebben we in 2012 met behulp van een fikse subsidie van de mininster het Kenniscentrum opgericht. Lees het rapport dat wij in 2009 uitbrachten naar aanleiding van alle wantoestanden rondom opleiden in de kraamzorg en dat de aanleiding heeft gevormd tot het samen gaan werken met werkgevers en ministerie VWS aan het Kenniscentrum Kraamzorg. Je kunt dit rapport  opvragen bij Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.  

Inmiddels hebben we naast een Kwaliteitsregister ook een accreditatiesysteem voor na- en bijscholingen opgezet bij het Kenniscentrum en is er een beroepsprofiel opgesteld: Werken in de kraamzorg

Het Kenniscentrum wordt bestuurd door een afvaardiging van de NBvK en van BO-geboortezorg. Zie ook Kenniscentrum Kraamzorg en kwaliteitsregister