Kraamzorg gaat failliet aan de markwerking in de zorg

Oktober 

Oktober 2018 - Deze week werd bekend dat het Slotervaartziekenhuis in Amsterdam en het ziekenhuis in Lelystad failliet zijn gegaan In de media kunnen we allemaal volgen wat de gevolgen zijn voor patienten en medewerkers. In de Flevopolder staat meteen de geboortezorg onder druk. Vrouwen moeten nu maar afwachten waar ze kunnen bevallen, in Sneek, Almere of Zwolle en of ze op tijd deze ziekenhuizen kunnen bereiken. Vooral voor de vrouwen in Urk kan dat een groot probleem worden. Afgelopen week werd ook bekend dat een kraamzorgorganisatie in Amsterdam failliet is gegaan. Dit is niet de eerste organisatie die dit jaar failliet gaat. Zie ook: Tijdvoor deltaplan kraamzorg

Er staan meer ziekenhuizen op de rand van faillissement. Ook kraamzorgorganisaties als we sommige berichten vanuit de organisaties moeten geloven. Vakbonden en zorgorganisaties in de kraamzorg wijzen inmiddels naar de Nza en vragen in een petitie om meer geld voor de kraamzorg. De afgelopen jaren zijn de tarieven al met 14% gestegen.Zie: Wat kost kraamzorg

Inmiddels krijgen organisaties ook weer leuke subsidies om nieuwe mensen op te leiden en is het opleiden van nieuwe mensen een verdienmodel geworden middels een eigen opleidingsinstituut: Leren in de kraamzorg

De vraag is of extra geld de oplossing is. Misschien moet de vraag zijn: waar en hoe wordt het geld in de zorg, ook in de kraamzorg, uitgegeven.

Deze week is duidelijk geworden wat we in de kraamzorg al weten. Namelijk dat zorgverzekeraars zorgorganisaties gewoon failliet kunnen laten gaan als er in de omgeving andere organisaties bestaan die de zorg kunnen opvangen. In de kraamzorg is dat niet zo moeilijk, er zijn ruim 140 organisaties die kraamzorg leveren en daarbij ook nog eens zo'n 1000 zzp-ers die zorg aanbieden.

De minister geeft aan zich daar niet mee te willen bemoeien zolang mensen zorg krijgen maakt het hem niet uit welke organisaties het doen. Hij laat daarmee weten de rol en het gedrag van de verzekeraars te steunen.

Dit is de marktwerking die 15 jaar geleden is ingezet en die volgens vooral economen en bestuurders/politici tot minder kosten en betere zorg zou leiden. In de kraamzorg zien we al jaren dat dit lijkt te werken, er blijft ieder jaar geld over van het beschikbare budget voor kraamzorg.

Dit geldt vloeit terug naar ministeries en winsten verzekeraars. Maar de vraag is natuurlijk wel: wordt de zorg er beter van? Wij zien enkel slechter wordende zorg en steeds minder goede werkomstandigheden voor kraamzorgverzorgenden. Het is duidelijk dat zij samen met hun clienten de prijs betalen van dit beleid. Uiteraard zit er enige logica in dit syteem. Zeker wanneer je enkel vanuit geld verdienen en besparen naar zorg kijkt. "Waarom?", vraagt een minister die vanuit het geloof in de martkwerking denkt, "een "dure" zorgorganisaties in stand moeten houden met extra geld, terwijl er genoeg goedkopere alternatieven zijn?" En zolang de minister en verzekeraars kunnen kiezen tussen diverse organisaties dan hebben ministers en zorgverzekeraars geen enkele reden om dat niet te doen. Zeker wanneer het ze extra geld gaat kosten om alle organisaties in leven te laten. Een grote organisatie kan weleens goedkoper zijn dan een kleinere. En een organisatie die niet netjes voor zijn personeel zorgt kan goedkoper werken en lagere tarieven accpeteren. Dat is de marktwerking.

De zorgprofessional, de kwaliteit van zorg en de keuzevrijheid en mogelijkheden van patienten en cliënten doen in deze niet ter zake. Helaas doen de zorgorganisaties mee met de verzekeraars en de minister in dit systeem. Zorgorganisaties noemen zich inmiddels zorgondernemers en laten hun buur-organisaties liefst gewoon failliet gaan en weigeren bij te springen en daadwerkelijk te helpen als er al om gevraagd wordt want de sfeer in de zorg is die van ondernemen en concureren geworden in plaats van samen zorg voor alle mensen in het land, regio of stad organiseren en uitvoeren. En een failliete boedel overnemen kan een goedkope manier zijn om je eigen marktpositie te vergroten. Vooral wanneer je in tijden van schaarste op een goedkope manier het personeel mee kan overnemen en daarbij ook nog een fijne selectie kan toepassen zodat je alle zieke en oude werknemers niet langer in dienst hoeft te houden. Dan wordt marktwerking voor verzekeraar, minister en zorgondernemer een win-win situatie met een verdienmodel met potentie.

Maar uiteraard zijn er in dit systeem niet enkel winnaars. Verliezers zijn er ook. Dat zijn de professionals die in steeds slechtere omstandigheden moeten werken. Zie: Kraamzorg in de knel door beroerde arbeidsomstandigheden Zorg is big money. Behalve voor de premiebetalers en de uitvoerende professionals. Het is jammer voor al die cliënten die graag dicht bij huis laagdrempelig zorg ontvangen van een bekende zorgprofessional. Zij moeten genoegen nemen met wat de minister en de zorgverzekeraar aanvaardbaar vindt en de zorgondernemer kan bieden nadat alle kosten en winstuitkeringen zijn veiliggesteld. En zij moeten genoegen nemen met het als een schoenendoos doorgeschoven worden in de regio naar zorgorganisaties die nog een plekje vrij hebben als een zorgondernemer het net niet redt.

Keuzevrijheid en mogelijkheden bestaan enkel nog voor minister en verzekeraar. In de kraamzorg moeten mensen ook nog eens genoegen nemen met minder dan de medisch noodzakelijk geïndiceerde zorg omdat dat "ook wel kan" zolang de Inspectie geen meldingen krijgt dat er ergens iets mis gaat. Inmiddels is er een toename van kraamvrouwenkoorts waarneembaar en is het RIVM een onderzoek gestart. Wij voorspellen dat de druk op de continuïteit en bereikbaarheid van geboortezorg en kraamzorg nog meer negatieve effecten zal gaan hebben op de kwaliteit.

Wanneer de zorgprofessionals een grens aan geven en weigeren zich nog langer te laten gebruiken om zorgorganisaties in leven te houden omdat ze a. behoorlijk en respectvol behandelt willen worden middels een fatsoenlijke CAO en modern goed werkgeverschap b. hun vak op een goede manier willen kunnen uitoefenen en de zorg willen geven waar mensen recht op hebben dan zijn zij binnen dit systeem als snel de schuld van de teloorgang van de gezondheidszorg of de kraamzorg. Of het faillisement van de organisatie. Dan zijn zij negatief en worden zij zo snel mogelijk buitengesloten. Of ze nu werknemer zijn of vertegenwoordigers van werknemers zoals de NBvK.

Zie ook:

Goed werkgeverschap in de kraamzorg

Werkgevers kiezen voor conflict met werknemers in kraamzorg

Zelfstandig Zorg Professional (ZZP) in Kraamzorg, innovatie of bedreiging?

Er zijn gelukkig steeds minder mensen in Nederland die nog geloven dat deze vorm van marktwerking de zorg beter en goedkoper gaat maken. Maar zij moeten, zonder veel invloed op de uitgaven en op het systeem, helaas wel met elkaar dit hele circus financieren waar maar zo weinig mensen echt beter van worden. Daarnaast moerten wij in de kraamzorg helaas met grote ongerustheid constateren dat zonder ander beleid ons vak langzaam aan dreigt te bezwijken aan een groot tekort aan goede organisaties en voldoende goed opgeleide en gezonde kraamverzorgenden.