Wettelijke Kwaliteitsverantwoording voor ZZP-ers: Waarom?

maart 2019

Al jaren wil de overheid, dat wil zeggen: het ministerie VWS en de Tweede Kamer, meer inzicht krijgen in de kwaliteit van de zorg die middels publieke gelden wordt gefinancierd. Het idee hier achter is dat er niet enkel bekend moet worden wat er fout gaat (dat controleert de Inspectie van de Volksgezondheid) maar ook transparant moet zijn wat er goed gaat en wat cliënten belangrijk vinden dat goed gaat.  De kwaliteit van zorg moet transparant zijn zodat cliënten in staat worden gesteld een zorgverlener te kiezen die bij hun past (dit was de wens vanuit de cliëntenwereld) en de verzekeraar op kwaliteit kan inkopen/contracten afsluiten. Dit is vooral belangrijk geworden na de invoering van de Zorgverzekeringswet in 2004. Door deze wet zijn verzekeraars nu wettelijk verantwoordelijk voor het inkopen van voldoende en kwalitatief goede zorg voor hun verzekerden. Het een en ander is afgelopen 15 jaar vastgelegd in wetten en regels. Waar de zzp-ers dus ook aan moeten voldoen. Want zij zijn tenslotte ook zorgaanbieders. Na de invoering van de wet Kwaliteit, Klacht, Geschillen Zorg (2017) is de positie van de zelfstandige zorgprofessional nog meer geformaliseerd.

Kwaliteitsverantwoording in de Kraamzorg/Positie van ZZP 2103- 2017 

In deze jaren is, nadat we samen in het project Zichtbare Zorg de kwaliteitsindicatoten hadden ontwikkeld, met diverse veldpartijen aan de kwaliteitsverantwoording gewerkt. In de kraamzorg, in eerste instantie deden we dat onder regie van het ministerie. Vanaf 2013 heeft het ministerie zich teruggetrokken en moesten we het als sector samen doen. In de kraamzorg waren die veldpartijen de brancheorganisaties ACTIZ en BTN dat later BOgeboortezorg is geworden (kraamzorgorganisaties), de NBvK als vertegenwoordiger van de kraaverzorgenden(professionals)  en diverse andere partijen waaronder de patientenorganisaties (NPCF)  en verzekeraars(ZN) . BOgeboortezorg en haar voorgangers hebben in die periode bij ons aangegeven dat zij graag de regie wilden voeren en vonden het niet nodig ons bij de ontwikkeling te blijven betrekken omdat de inhoud van de indicatoren niet ging veranderen en daarbij was men bij BOgeboortezorg en bij ZN  en de NPCF (de andere partijen die bij het opstellen van kwaliteitsindicatoren en de uitvraag betrokken zijn) van mening dat ZZP-ers  een marginaal onderdeel waren en daarbij meestal niet meer dan 15 gezinnen draaiden dus er is tussen 2013 en 2017 besloten de zzp-ers te scharen onder de groep die niet hoefde aan te leveren. Wij hebben toen aangenomen dat dit was afgestemd met het zorginstituut en hebben het onderwerp dus niet langer op onze agenda gehad voor de ZZP.

Waarom vanaf 2017 ZZP-ers  moeten meedoen aan de kwaliteitsverantwoording:

Maar in voorjaar 2017 bleek Zorginstituut Nederland niet akkoord te gaan met het buitensluiten van de zzp-ers voor aanlevering en zelfs doorontwikkeling van de indicatoren. Zij wezen op de wettelijke verplichting dat alle zorgaanbieders hun kwaliteitsgegevens moeten aanleveren maar ook dat het hele veld dus ook de professionals betrokken worden bij de doorontwikkeling. Onder regie van het Zorginstituut hebben we sinds de zomer 2017 gesprekken gevoerd  over hoe we het zo snel en makkelijk mogelijk kunnen regelen en zijn dus tot de afspraken gekomen die we in najaar 2017 tot onze vreugde aan onze leden middels informatiebijeenkomsten en schriftelijke informatie (waaronder een gezamelijk ontwikkeld handboek) aan onze leden konden doorgeven. 

De ontwikkeling van  kwaliteitsindicatoren in de Geboortezorg 2018 en verder:

BOgeboortezorg heeft altijd beloofd de NBvK en het Kenniscentrum te informeren en waar nodig te betrekken bij het verder ontwikkelen van de kwaliteitsindicatoren inzake de integrale geboortezorg en invoeren van de zorgstandaard. Dit moet de komende jaren onder regie van het Zorginstituut Nederland (en met behulp van het College Perinatale Zorg)  gebeuren. Er worden nieuwe integrale indicatoren voor de geboortezorg  ontwikkeld die gaan checken of de zorgstandaard wordt ingevoerd en hoe de kwaliteit is van de geboortezorg. De kraamzorg moet daar ook in mee. Dus is het van belang dat alle zorgaanbieders (inclusief de ZZP-ers)  maar ook kraamverzorgprofessionals en het KCKZ vanaf nu weer aansluiten. Hier hebben we in 2017  concrete afspraken over gemaakt. Wij waren betrokken en aangesloten via het sectoroverleg Kraamzorg (ieder kwartaal is er overleg tussen directie BO/KCZK. bestuurder CPZ en de NBvK) en via deelname van 2 ZZP-ers aan de speciale werkgroep bij BOgeboortezorg die zich met de ontwikkeling van kwaliteitsindicatoren bezig houdt. Helaas heeft BOgeboortezorg echter in 2018 de regie over de verdere verantwoording naar zich toe getrokken en hebben zij het overleg gestaakt. Het standpunt van BOgeboortezorg is (wederom) dat de kraamzorgorganisaties de regie moeten hebben bij het ontwikkelen van de wijze waarop de  kwaliteitsverantwoording plaatsvindt en bij het uitrollen van de integrale geboortezorgstandaard. Wij zijn hierover in gesprek met het Zorginstituut en hopen in de loop van 2019 met elkaar tot een eenduidig werkwijze te komen.

Aanleveren van gegevens 2018 

Voor het aanleveren van de kwaliteitsgegevens over 2018 werken we op de zelfde wijze als bij de aanlevering in 2017. De aanlevering voor betalende zzp leden van de NBvK is gratis en zij hebben inmiddels een link ontvangen om hun gegevens aan. Het zorginstituut is inmiddels op zoek naar de zzp-ers die werkzaam zijn in de kraamzorg om ook hun te laten voldoen aan hun wettelijke plicht om kwaliteit van zorg zichtbaar te maken voor hun opdrachtgevers: kraamvrouwen, verzekeraars en kraamzorgorganisaties. Via het KCKZ hebben zzp-ers zich bekend kunnen maken bij het zorginstituut. Inmiddels hebben bijna 700 zzp-ers een brief gekregen van het Zorginstituut om zo snel mogelijk hun gegevens aan te leveren. Dit kan via een gegevensmakelaar DESAN. Via de DESAN ontvang je het handboek en instructies over hoe je je gevens kan aanleveren en over de kosten. 

Lees meer over het aanleveren 2017 in eerste kwartaal 2018: Aanleveren kwaliteitsgegevens 2017: hoe & tussenstand

 

Het verleden: Project Zichtbare Zorg 2004-2013

De overheid begon met het vastleggen van kwaliteit en transparantie over kwaliteit middels het project Zichtbare Zorg. Daar waren we als NBvK vanaf de start aangesloten. We hebben daar meegedacht en gesproken over de ontwikkeling van de kwaliteitsindicatoren voor de kraamzorg. Deze indicatoren moesten inzicht geven in de kwaliteit van zorg voor zowel kraamvrouwen als voor verzekeraars. kiezen. Wij hebben in die periode moeten constateren dat dit allemaal moeizaam van de grond kwam. Zowel inhoudelijk als operationeel. Met name de positie van ZZP-ers werd met name door de werkgeversorganisaties nogal onderschat. De groep zou maar incidenteel werken en werkte, volgens de brancheorganisaties altijd als onderaanbieder dus de zorgorganisaties waren in hun ogen verantwoordelijk voor de kwaliteitsaanlevering en het was duidelijk dat zij graag de regie over dit gebeuren wilde houden. Er was ook veel verzet bij zorgorganisaties tegen deze manier van kwaliteit uitvragen. Men was bang dat het gevolgen kon hebben voor de contractering omdat zorgverzekeraars wellicht verkeerde of wat eenzijdige conclusies zouden trekken over de geboden kwaliteit. Ook werd er veel gediscussieerd over wie wat moest betalen. Zolang het project liep hebben wij als NBvK gelukkig mee kunnen sturen op de ontwikkeling van de inhoudelijke indicatoren en de huidige set is dus mede door ons opgesteld. Ook hebben in deze periode een aantal zzp-ers meegedraaid in de verantwoording via Zichtbare Zorg omdat wij gelukkig wel de unieke en zelfstandige positie van deze groep hebben kunnen vastleggen. Wij hebben altijd op de fiscale positie gewezen en hebben dat in de periode 2010-2013 ook kunnen aantonen omdat de belastingdienst toen is gaan controleren en zag dat de zzp-ers wel heel erg als werknemer werden gezien en behandeld door zorgorganisaties. Het overnemen, zonder daartoe overleg te voeren met de zzp-er en dat te laten vastleggen, is 1 van de vele bewijzen voor de fiscus dat er dus sprake is van een schijnconstructie. Dus wij hebben altijd aangedrongen op deelname en erkenning van de positie van zzp-ers. En zolang het project liep waren zzp-ers dus in staat hun eigen kwaliteit te verantwoorden. Deelname was gratis omdat dat via de overheid liep die alles betaalde en nog niet verplicht Het hele project heeft 16 jaar gelopen en ruim 30 miljoen gekost.  In 2013 is het project Zichtbare Zorg geëvalueerd door de Rekenkamer. Het is interessant om dat rapport eens te lezen: Indicatoren Kraamzorg

Kwaliteit voor Zorg:  Zorg in Zicht: wettelijke kwaliteitsverantwoordig door veldpartijen zelf 2013-2017

Vanaf 2013 is de verantwoording en ontwikkeling (maar ook de financiering) van de kwaliteitsindicatoren bij de veldpartijen neergelegd en kreeg het Kwaliteitsinstituut  Nederland de regie over de wettelijke eis in de zorg om transparant te zijn over kwaliteit.  Lees meer over wat het zorginstituut doet

Voor meer informatie

De integrale geboortzorgstandaard

Wat doet het CPZ?

Kwaliteit van Zorg